fbpx
ANADOLUİÇ ANADOLU

Konya Mevlana Müzesi




Konya denildiği zaman şüphesiz ki herkesin ilk aklına gelen isimdir Mevlana Celaleddin Rumi. Ne de olsa kendisi yıllarca derslerimize konu olmuş ve bu sayede insanı derin düşüncelere sürükleyen o güzel sözleri birçok kişiye yaşam felsefesi olmuştur. Tüm insanlığı ayrıştırmadan sevmeyi benimseyen ve bu düşünceyi sadece kendisinin değil herkesin içselleştirmesini sağlamak isteyen Hz. Mevlana’nın Türbesi de hepimizin bildiği gibi ülkemizin İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan Konya’da bulunuyor.

Dört mevsim boyunca Türkiye’nin ve dünyanın pek çok yerinden ziyaretçi akınına uğrayan Hz. Mevlana Türbesi ve Müzesi’ni ziyaret etmek için bizim de bir fırsatımız oldu. Yaptığımız ile ilgili detayları ve eğer bir gün buralara sizin de yolunuz düşerse ihtiyacınız olabilecek tüm bilgileri yazımızda sizlerle paylaşacağız. Fakat önce Mevlana’nın en meşhur sözüyle bir giriş yapalım. Belki sizin de Konya’ya bir seyahat planlamanıza ve Mevlana’yı ziyaret etmenize aracılık etmiş oluruz. 🙂

Mevlana Müzesi dış görünümü

Ne demişti Mevlana: ‘’Ne olursan ol, gel! İster kafir, ister mecusi, ister putperest ol, gel. Bizim dergahımız ümitsizlik dergahı değildir. Yüz kere tövbeni bozmuş olsan da yine gel!”

Yazıya başlamadan önce son olarak kısaca şunu da eklemeden geçmeyelim. Bizce bu tarz tarihi ve mistik yerleri ziyaret etmeden önce, kıyısından köşesinden de olsa bilgi sahibi olmak, gezinizi anlamlandırabilmek açısından oldukça besleyici oluyor. O yüzden bu satırlar, hem bir gezi rehberi hem de biraz bilgilendirici bir içerik olması amacıyla yazıldı. Tabi ki tamamen tarihi bilgi ile doldurmadan ve fazla sıkmadan anlatmaya çalıştık. Sıkıldığınız bölüm olursa da hızlıca istediğiniz bölüme atlayabilmeniz için yazının içeriğini şu şekilde oluşturduk:


Kısaca Mevlana Celaleddin Rumi

Gece Mevlana Müzesi ve Türbesi

Asıl adı Muhammed Celaleddin olan Mevlana, 30 Eylül 1207 tarihinde, günümüzde Afganistan’ın sınırları içerisinde bulunan Belh şehrinde doğmuş. Moğol istilası üzerine, babası ile beraber Önce Bağdat’a sonrasında da sırasıyla Malatya, Erzincan ve Karaman’a gelen Mevlana Celaleddin Rumi ve babası bu göç serüveninin sonunda Konya’ya gelmişler.

(O günkü ismiyle) Muhammed Celaleddin’in Konya’da vermeye başladığı dersler ve benimsediği hoşgörü felsefesinin ünü çok kısa bir zamanda yayılmaya başlamış ve halk tarafından ona Mevlana Celaleddin Rumi adı verilmiş. Bu ismin anlamı ise tam olarak insanların neden ölümünün üzerinden yüzyıllar geçmesine rağmen O’na bu kadar çok saygı duyduğunu anlatıyor aslında: Mevlana, Efendimiz ve Rumi; Anadolu anlamını taşıyan iki kelimenin bir araya gelmesiyle bu isim ortaya çıkmış.

Yine hepimizin bildiği üzere Mevlana’nın Konya’da tohumlarını attığı ve sonrasında da büyüttüğü barış, kardeşlik, hoşgörü ve sevgi konularında yazdığı şiirler milyonlarca okuyucuya ulaşmış ve pek çok dile çeviri yapılmıştır.

Mevlana Celaleddin Rumi ve Şems-i Tebrizi

Mevlana ve Şems arasındaki dostluk yıllardır anlatılır. Biz konunun çok hakimi değiliz ama buraya da kısaca değinmeden geçmeyelim dedik. Derler ki; Şems-i Tebrizi ile büyük bir dostluk bağı içinde olan Mevlana, içindeki ilahi aşkı Şems’e de yaşatmış ve Şems’te kendi yansımasını görmüş. Onu öyle çok sevmiş ki, kendisini ziyarete gelenlerden öncelikle Şems-i Tebrizi’yi ziyaret etmesini istemiş. Biz de bu bilgiyi bize veren Konya’lı arkadaşımızın uyarısını dikkate alarak, Mevlana’yı ziyaret etmeden önce Şems-i Tebrizi’yi ziyaret ettik.

Mevlana Müzesi ve Bölümleri

Mevlana Türbesi ve Müzesi

Mevlana Müzesi ya da Türbesi, ilk olarak 1926 yılında Konya Asar-ı Atika Müzesi olarak hizmete açılmış ve 1954 yılında tekrar düzenlenerek Mevlana Müzesi olarak hizmet vermeye devam etmiş. Burası avlu, bahçe ve dergah olmak üzere üç ayrı bölümden oluşuyor. Selçuklu Sarayı’nın gül bahçesi olarak bilinen bahçe, Sultan Alaaddin Keykubat tarafından Mevlana’nın babası Bahaeddin Veled’e hediye edilmiş.

Müzenin diğer bölümlerinden de detaylıca bahsedeceğiz ama bahçenin ilginç bir hikayesi var. Onu burada kısaca anlatmadan başlamayalım. Mevlana’nın babası Bahaeddin Veled vefat ettiğinde müritleri hediye edilen bu bahçeye onun türbesini yaptırmak istemişler. Ancak Mevlana buna karşı çıkmış ve demiş ki; mademki sizin yaptıracağınız kubbe, feleklerin yapacağı kubbeden daha güzel olmayacaktır, o halde bırakın da onun mezarı, bu gök kubbesi ile kalsın, bundan vazgeçin.

İşte böylece müzenin gül bahçesine ilk olarak 1231 yılında Mevlana’nın babası olan Bahaeddin Veled defnedilmiş ancak herhangi bir yapı olmadan, sade bir şekilde. Sonrasında bu mütevazi kabir ilk günden itibaren Bahaeddin Veled’in müritleri tarafından ziyaret edilmeye başlanmış.

Kubbe-i Hadra (Yeşil Kubbe)

Belki de müzenin en önemli bölümü burası. Çünkü Kubbe-i Hadra’nın yani Yeşil Kubbe’nin altında Mevlana Celaleddin Rumi’nin kabri bulunuyor. Mevlana vefat ettiği zaman, tıpkı babasında olduğu gibi müritleri ona bir türbe yaptırmak istemişler. Mevlana’nın oğlu Sultan Veled, babasının aksine onların bu isteklerini geri çevirememiş ve bunun üzerine Mevlana için Kubbe-i Hadra (Yeşil Kubbe) inşa edilmiş.

Tebrizli Bedrettin, Konya’nın simge yapılarından biri, belki de en önemlisi olan Kubbe-i Hadra’nın yapımı üstlenmiş ve türbe 1274 yılında tamamlanmış. Dört adet fil ayağı denilen kalın sütunlar üzerine, yalnızca güney tarafı kapalı olacak şekilde inşa ettirilen yapının içi alçı kabartmalarla süslenmiş. Dışında yer alan 16 dilimli külahı da turkuaz renkli çinilerle kaplanmış, bu yüzden de türbe Kubbe-i Hadra yani yeşil kubbe ismini almış.

Konya Mevlana Müzesi

Huzur-u Pir (Mevlana Türbesi)

Dışarıdan gördüğünüz kubbenin altındaki kısım burası. Yani Hz. Mevlana’nın türbesinin bulunduğu yer. İçeri girdiğimizde adı gibi tarifsiz bir huzur kapladı benim içimi. İnsanlığa dair tüm umutlarımızı kelimelere dökmüş bir insanın ziyaretine gitmek, sanki çok sevdiğimiz eski bir tanıdığımızı yeniden görmek gibiydi.

İçeriye, İslami kurallara uygun olarak, yani ayakkabılarınızı çıkararak ve kadınsanız başınızı örterek girmeniz gerekiyor. Müze adı verilse de neticede bir türbe burası. İçeride Mevlana dışında, aile üyeleri ve yakınlarının da kabri bulunuyor.

Minik bir uyarı daha yapalım; bu bölümde kamera kullanmak yasak.

Tilavet Odası

Mevlana Müzesi’nin bir diğer bölümü, kabir ziyareti bittikten sonra geçiş yaptığınız, Mevlana’ya ait eşyaların ve eserlerin sergilendiği Tilavet Odası. Dergahın açık olduğu dönemde, bu odada Kuran-ı Kerim okunduğu için bu ismi alan oda, günümüzde Hat Dairesi olarak kullanılıyor.

Tilavet Odası’nın içerisinde, Mahmud Celalettin, Mustafa Rakım, Hulusi, Yesarizâde gibi o devrin meşhur hattatlarının eserleri ve Sultan II. Mahmud’un yazdığı altın kabartma bir levha yer alıyor. Aynı zamanda, biraz önce de bahsettiğimiz gibi, burada Mevlana’ya ait olan eserler ve eşyalar da (Mevlana’nın sarığı ve cübbesi gibi) sergileniyor.


Semahane

Semahane, türbeye daha sonradan eklenen bölümlerden biri. Burası, Mescit Bölümü ile birlikte 16.yy’da Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılmış. Semahanede adından da anlaşılacağı üzere sema törenleri yapılıyormuş. Dergah müze haline dönüştürülene kadar da (yani 1926 yılına kadar) bu törenler devam etmiş.

Semahane’nin duvarlarında halılar, vitrinler içerisine yerleştirilmiş madeni ve ahşap eserler, levhalar ve Mevlevi kültürüne ait bazı müzik aletleri sergileniyor.

Mevlana Müzesi Derviş Hücreleri

Derviş Hücreleri

Bu bölümü, Mevlevilik’te yer alan 2 terimin tanımını yaparak anlatsak çok daha net ve akılda kalıcı olacak diye düşünüyoruz; Derviş ve Hücrenişin. Mevlevi inancında tarikata girenlere derviş,  1001 günlük çile hizmetini tamamlayan dervişlere de dede unvanı verilirmiş.

Dede unvanını alanlar için bir hücre tahsis edilirmiş. Hücreye yerleşen bu dedeye de Hücrenişin denirmiş. İşte Mevlana Türbesi’nde yer alan Derviş Hücreleri’nde bulunan balmumu heykeller dönemin Hücrenişinler’ini temsil ediyor ve onlarla birlikte kullandıkları eşyalar da sergileniyor.

Matbah

Matbah, Mevlana Müzesi’ne sonradan eklenen kısımlardan bir diğeri. Güneybatı köşesinde yer alan Matbah Bölümü 1584 yılında Sultan 3.Murat tarafından inşa ettirilmiş. Dergahın yemek ihtiyacı, burası müzeye dönüştürülene Matbah’tan karşılanıyormuş.

Matbah, müzenin içerisinde bir bölüm olmasına rağmen uzun yıllar boyunca pek ilgi çeken bir yer olmamış aslında. 1990 yılında yeniden canlandırmak ve ilgi çekici hale getirmek amacıyla buraya balmumu mankenler yerleştirilmiş. Günümüzde, dönemin yemek pişirme tarzı ile birlikte somat adı verilen sofrada yemek yeme adabı müzeyi ziyaret edenlere aktarılmaya çalışılıyor.

Şeb-i Arus Törenleri (Vuslat Törenleri)

Mevlana Türbesi Konya

Şeb-i Arus, yıllarca bizim de kulağımıza çalınan ama buraya gelmeden önce anlamını merak edip de araştırmadığımız kelimelerden. Zaten seyahat etmeyi bir yaşam biçimi haline getirdiğimizden beri, merak ettiğimiz ne kadar çok şey varmışta üşengeçlikten hiçbirini araştırmıyormuşuz diyip duruyoruz kendi kendimize. İyi ki de başka dünyalı olmaya karar vermişiz. 🙂

Neyse, konuyu çok dağıtmayalım. Mevlana Celaleddin Rumi’nin vefat ettiği gece Şeb-i Arus olarak isimlendiriliyor. Şeb-i Arus’un Türkçe karşılığı ise Düğün Gecesi. Ne alakası var, bir insanın ölümü düğün gecesi olarak kutlanır mı demeyin. Bunun da bir açıklaması var. O da şöyle: Mevlana öleceği zamanı (yani Şeb-i Arus’u), O’nun en sevdiğine, yaratanına kavuşma gecesi olarak düşündüğü için Düğün Gecesi olarak nitelendirirmiş.

Günümüzde de her yıl Mevlana’nın ölüm yıl dönümüne denk gelen haftalarda, Vuslat Yıldönümü Uluslararası Anma Törenleri düzenleniyor. Her yıl 7-17 Aralık tarihleri arasında düzenlenen törenin önemli bir kısmı Mevlana Kültür Merkezi’nde yapılıyor.

Yani, Konya seyahatinizi Vuslat Törenleri’nin olduğu bu haftaya denk getirirseniz çok daha özel bir deneyim yaşamanız kuvvetle muhtemel. Eğer ziyaretinizi bu tarihlere denk getiremediyseniz de üzülmeyin. Konya Mevlana Kültür Merkezi’nde her Cumartesi saat 19:00’ da sema gösterisi yapılıyor. Biz gittik, deneyimledik. Gerçek bir sema gösterisi nasıl olurmuş gördük. Girişler ücretsiz, ışıklandırma ve atmosfer mükemmel. Öneriyoruz.

Semazen Gösterileri

Konya Semazen gösterisi

Madem biraz önce konuya giriş yaptık, hızımızı hiç kesmeden devam edelim ve Semazen gösterilerinden bahsedelim. Önce kısaca Sema’nın ne anlam ifade ettiğini aktaralım. Sema kelimesi sembolik olarak bize, kainatın oluşumunu, insanın dirilişini ve yaratıcı olan Allah’a aşk ile yönelişini yani İnsan-ı Kamil olmayı ifade ediyormuş.

Bu düşünce ile Sema edenlere de Semazen deniyor. Semazenler dönerek zikrediyor ve öyle bir dönüyorlar ki, onlara hayran olmamak gerçekten mümkün değil. Benim hep merak ettiğim bir konu da Sema ederken sağ elin yukarıya sol elin aşağıya bakacak şekilde tutulmasıydı. Bunun anlamı ise şu şekildeymiş:

Allah’tan aldıklarını kendisine mal etmeden halka ulaştırmak. Biz yokuz, görünüşte var olan, vasıtalık eden bir suretten başka şey değiliz demek.

Mevlana Müzesi Nerede, Nasıl Gidilir?

Konya Mevlana Türbesi

Yılın her anında ziyaret akınına uğrayan Mevlana Müzesi, Konya’nın tam orta noktasında, şehir merkezinde yer alıyor. Bu sayede türbeye ulaşım birçok yolla mümkün ve oldukça kolay. Toplu taşıma ile gidecekseniz ve otogardan geliyorsanız eğer tramvaya binebilirsiniz. Alaaddin Durağı’nda indikten sonra Mevlana Müzesi’ne 5-10 dakika kadar yürümeniz gerekecek.

Havaalanı’ndan gelenler için de durum neredeyse aynı. Havaş ile Alaaddin Durağı’na gelebilir ve buradan yürüyerek Mevlana Müzesi’ne ulaşabilirsiniz.

Özel araçla gelenler ise tabelalar ve navigasyon eşliğinde Mevlana Müzesi’ni çok rahat bulacaklardır.

Konum 📌

Mevlana Müzesi Giriş Ücreti ve Ziyaret Saatleri

Hoşgörü felsefesi ile birçok ulusu ve milyonlarca insanı kendine hayran bırakan Mevlana Celaleddin Rumi Müzesi’ne 2013 yılında alınan bir karardan beri girişler ücretsiz. O’nun “ne olursan ol yine gel” sözlerine çok yakışan bu kararı verenleri gerçekten içtenlikle tebrik ediyoruz.

Mevlana Müzesi ziyaret saatleri ise şu şekilde:

15 Nisan / 2 Ekim (Yaz Sezonu) Açılış Saati: 09:00 – Kapanış Saati: 18:30
3 Ekim / 14 Nisan (Kış Sezonu) Açılış Saati: 09:00 – Kapanış Saati: 16:40

Müzede tatil günü bulunmuyor, her gün ziyarete açık. Sadece dini bayramların birinci günlerinde saat 13:00’e kadar kapalı.


Bu Yazılarımız da İlginizi Çekebilir

🌍 Ayder Yaylası Gezi Rehberi – 7 Maddede Ayder Gezisi

🌍 Batum Turu – 10 Maddede Batum Rehberi

🌍 Ünye’de Gezilecek Yerler

🌍 Safranbolu Gezi Rehberi


Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Kapalı